Collector sanitair aansluiten: aantal poorten en plaatsing

Laatst nagekeken: 2026-10-26

Een sanitaire collector is een verdeelbalk met één uitgang per tappunt: van daaruit loopt één aparte leiding naar elke kraan, douche of toestel. Je hebt dus evenveel poorten nodig als je koudwater- en warmwateraansluitingen, en liefst een of twee reserve. Hang de collector op een bereikbare plek, dicht bij de waterinlaat en de boiler.

Hoeveel poorten heeft een collector nodig?

Tel op je plattegrond elk tappunt dat koud water vraagt en elk dat warm water vraagt. Een wastafel met warm en koud water neemt dus een poort op de koude en een poort op de warme collector, een wc maar een op de koude. Dat is ook hoe de planner telt: een poort per toestel dat koud vraagt en een per toestel dat warm vraagt.

Meestal geldt: een poort te veel is beter dan een te weinig, want achteraf bijplaatsen is lastig. De planner houdt standaard geen reserve over (instelling "reservepoorten", standaard 0). Zet die op 1 of 2 als je zeker bent dat je later iets bijplaatst, bijvoorbeeld een buitenkraan.

Welke maten bestaan er?

Collectoren worden verkocht met een vast aantal uitgangen. Winkelverdelers voor 16 mm leiding zijn er bijvoorbeeld met 2, 3 of 4 groepen, groter bij gespecialiseerde groothandels. De planner rekent met maten van 2 tot en met 12 poorten. Heb je meer poorten nodig dan de grootste maat, dan splitst hij over meerdere collectoren en verdeelt de poorten zo gelijk mogelijk. Telkens kiest hij de kleinste maat die past. Je kunt de lijst met maten aanpassen in de instellingen als je leverancier andere maten heeft.

Waarom één leiding per tappunt?

Bij een collector loopt er vanaf de verdeler één doorlopende leiding naar elk tappunt, zonder verborgen koppelingen in vloer of muur. Dat heeft meestal drie voordelen:

• Je sluit elke tak af met het kraantje op de collector, zonder het hele huis te moeten afsluiten bij een herstelling of een lek.
• Een lek zit niet verstopt achter afgewerkte wanden, want alle koppelingen zitten op één bereikbare plek.
• Je kunt per toestel de leiding en het debiet kiezen, in plaats van alles over een gedeelde leiding te laten lopen.

Twee tappunten die dicht bij elkaar liggen en niet tegelijk veel water vragen, bijvoorbeeld een wc en een handenwasser, kunnen soms een leiding delen. Doe dat niet bij een bad en een douche: dan zakt het debiet als ze tegelijk lopen.

Waar hang je de collector?

• Kies een plek die je later nog bereikt, bijvoorbeeld in de technische ruimte of een kast, niet achter een vaste wand.
• Hang hem dicht bij de waterinlaat en de boiler of doorstromer. Zo blijven de warmwaterleidingen kort en moet je minder water laten lopen voor het warm is.
• Meestal hang je koud en warm onder elkaar. Houd ruimte rond de collector om de leidingen goed te kunnen aansluiten.
• Heb je meerdere verdiepingen, dan kies je tussen een collector per verdieping of alles op de benedenverdieping. Met een collector per verdieping boor je minder gaten door de vloer.

Wat is het verschil tussen koud en warm?

Koud en warm krijgen elk hun eigen collector, met dezelfde poortlogica. De warme collector hangt het dichtst bij de boiler. Regenwater is een apart circuit en komt nooit op de collector voor drinkwater: ook de planner houdt de regenwatercollector gescheiden. In Vlaanderen moet je waterinstallatie bij nieuwbouw en renovatie gekeurd worden voor je ze gebruikt.

Hoe berekent de planner de collector?

1. De planner telt de poorten per medium (koud, warm, regen).
2. Hij telt de reservepoorten erbij op (standaard 0).
3. Hij kiest zo weinig mogelijk collectoren die samen genoeg poorten hebben en spreidt de poorten gelijk.
4. Elke collector krijgt de kleinste maat die past.
5. In de plattegrond wordt de collector 50 mm langer per poort, plus 50 mm aan elk uiteinde, met een minimum van twee poorten.

Hou rekening met de grootte van de leidingen: voor de toevoer van de inlaat naar de collector rekent de planner standaard met 26 mm, en voor een aftakking naar een tappunt meestal 16 mm. Een bad of regendouche met veel debiet kan een 20 mm leiding vragen.

Stappen in de planner

1. Teken eerst de muren en plaats alle toestellen in de waterlaag.
2. Plaats de waterinlaat en de boiler (of de warmwaterbron).
3. Plaats een collectorset in een bereikbare ruimte, dicht bij inlaat en boiler. Je kunt er maximaal drie per verdieping zetten.
4. Laat de leidingen berekenen en kijk of elk toestel een leiding heeft.
5. Open het paneel Onderdelen en controleer het aantal poorten per collector.
6. Wil je een reserve? Verhoog de reservepoorten in de instellingen en kijk hoe de collector groeit.
7. Verplaats de collector als de leidingen te lang worden en bekijk opnieuw.

Veelgestelde vragen

Hoeveel aansluitingen moet een sanitaire verdeelcollector hebben?

Minstens evenveel als je tappunten met koud water, en evenveel op de warme collector voor de tappunten met warm water. Reken liefst een of twee reserve.

Is een collector verplicht?

Nee. Een collector is een keuze voor de opbouw van je leidingnet. Verplicht is wel dat je installatie voldoet aan de technische voorschriften en gekeurd wordt voor je ze in gebruik neemt.

Hoe hoog moet ik een collector ophangen?

Dat hangt van je ruimte af. Een handige hoogte is ongeveer een halve meter boven de vloer tot ongeveer een meter; de planner start met een ophanghoogte van 1000 mm. Kies een hoogte waarbij je de kraantjes makkelijk bereikt.

Bronnen

Buildwise (artikel over dimensionering van waterverdeelleidingen), Vlaanderen.be (verplichte keuring van de waterinstallatie), Easykit (sanitaire installatie), het Bouwinfo-forum en een productfiche van Brico. De technische voorschriften van Belgaqua en AquaFlanders en de normen NBN EN 806 en NBN EN 1717 vormen het kader van de keuring.

Deze gids is informatief en vervangt de installateur of de keuring door de watermaatschappij niet.

Open de planner